گردشی در باغ انگور

                                      
                                                
در این بخش ، با استفاده از نت های fa،  mi ،  re ، do ) تمرین هایی نوشته شده است .
 توجه: با در نظر گرفتن این نكته كه ، در این بخش و بخش های بعدی ، با نت هایی ارتباط داریم كه در سه تار و تار ، دارای دستان ( نخ های پیچیده شده روی دسته ساز ) هستند و باید جای و شماره پرده ی نت مورد نظر را بگوییم . بنابراین اكیدا توصیه می كنیم كه از سازی با پرده بندی كامل و صحیح كه 28 پرده می شود ، استفاده كنید.*

برای درك و اجرای هر چه بهتر تمرین های این بخش ، ذكر چند نكته را لازم می دانم ، كه هنرجویان باید توجه كامل به مواردی كه ذكر می شود ، داشته باشند ؛
                                             
1 - در این تمرین ها ، نت های :
 do « آزاد سیم اول و دست چپ نخی را پرده گیری نمی كند » 
re « پشت نخ سوم سیم اول با انگشت اشاره 1 » 
mi « پشت نخ ششم سیم اول با انگشت میانی 2 » 
fa « پشت نخ هفتم و با انگشت انگشتری 3 » اجرا شوند.
( هر نتی كه دارای نخی روی دسته است را با هر انگشتی می شود پرده گیری و اجرا كرد ولی فعلا از انگشت گزاری تعیین شده پیروی كنید) .
 
2 - در اصول نت نگاری وقتی برای اجرای نتی شماره انگشتی تعیین شد ، آن شماره انگشت برای نت های مشابه آن نیز صادق است .بنابراین برای نت های مشابه دیگر، شماره انگشت نوشته نمی شود ، مگر وقتی كه آن نت قرار باشد با انگشت دیگر پرده گیری و اجرا شود.

3 - بعد از اینكه دقت كافی در خواندن نت های هر تمرین داشتید ، خوبست تمرین ها از بر ( حفظ ) اجرا شوند.

4 - تمرین ها را با شمارش ریتم آن ها به صورت همزمان با نواختن اجرا كنید و توصیه می شود ، جهت حفظ زمان نت ها پا نزنید . ( چرا كه حركت پا همزمان با حركت دست راست و چپ تصویری نا خوشایند از نوازندگی شما در نظر بیننده پدید می آورد.حالا تصور كنید بعضی حین نوازندگی سر خود را هم تكان بدهند ! ) .

5 - اتود ها ( تمرین ها ) را به شرط حفظ صدای شفاف و حفظ ریتم ، هرچه باسرعت بالاتر بنوازید بهتر است.هدف از اتودها بالا بردن سطح تكنیكی و اجرایی شماست . 

6 - در انتهای این بخش قسمتی از مقدمه یك آهنگ زیبا و خاطره انگیز آورده شده است ( البته بخشی از آهنگ كه نت های آن را شناخته اید ) .
سعی كنید آن را مانند یك اتود اجرا نكنید . بلكه ذوق خود را برای اجرای زیبا و دلنشین از آهنگ به كار ببرید. 
این آهنگ " سرای امید " نام دارد،كه از ساخته های استاد محمد رضا لطفی است و بر روی شعر هوشنگ ابتهاج ( سایه ) تصنیف شده است. و با صدای استاد محمد رضا شجریان شكوه و زیبایی غیر قابل وصفی یافته است . این اثر با اجرای گروهی از نوازندگان برجسته ی ایران زمین در گروه شیدا ، ماندگار شده است. و در آلبومی با نام " سپیده " منتشر شده است . همچنین اجرایی نیز با صدای استاد شهرام ناظری وجود دارد كه بسیار دلنشین و تاثیر گذار است .


*برای دوستانی كه به اشتباه از ساز 25 پرده استفاده می كنند و آنجور كه من از قریب به اتفاق ایشان شنیده ام، آن را سنتی و دارای پیشینه تاریخی می دانند و تبعیت ! میكنند عارضم ، در كتب و نوشته های بزرگانی همچون ابن سینا ، عبدالقادر مراغه ای ، صفی الدین ارموی و ... كه گاها تا حدود هزار سال قدمت دارند و به اندازه كافی سنتی و قدیم هستند ، پرده بندی كه دارای دور نتی كامل و لازم است ، 28 پرده آمده است .
ضمن اینكه با توجه به لزوم اجرای گوشه ها و آهنگها در بعضی از مایه ها كه تنها جند مورد كمی را مثال می آوریم؛ مانند ( گوشه خارا در شور la و لزوم fa سری ) و یا ( اكتاو بالای گوشه های مایه شور do و لزوم do دیز ) ، و یا ( لزوم پرده ی la بمل در كوك fa برای سیم دوم ) و نمونه های بسیار زیاد و كاربردی دیگر، خوبست و لازم است تا دستانی ( نخی ) برای اجرای زلال و صحیح نت های آنها در روی دسته ساز داشته باشیم . و بیشتر جای تعجب این كه ، روی  تار این دستان ها بسته می شود ولی روی  سه تار نمی بندند كه این ، عملا در ساز محدودیت هایی را در اجرا ایجاد می كند و  می دانیم كه این كار اشتباه است.

              
                                                           چیدن انگور
                                           
درس 1 -این درس را با مضراب راست تك سیم و راست واخوان تمرین كنید. ابتدا نت خوانی و وزن خوانی كنید و  با دقت انگشت گذاری كنید تا صدای تمیز و شفاف بدست آید . دائما به صدای ساز خود خوب گوش كنید .


درس 2 - نت های سیاه با مضراب راست و نت های سفید را ریز اجرا كنید.

  
درس 3 و 4 - این دو  تمرین برای هماهنگی دست راست و چپ و تسلط و شناخت نت های این بخش بسیار مفید هستند . با دقت و تمیز اجرا كنید.
  
درس 5 -  در این درس با نت هایی با ارزش زمانی چنگ آشنا می شوید كه هر كدام نصف زمان یك نت سیاه هستند. در این درس یك نت را راست و نت دیگر را چپ اجرا كنید.  به نظم و تساوی زمان بین چنگ ها كاملا توجه كنید. 
                                        
 
درس 6 - در اینجا بخشی كوتاه و البته زیبا و دلنشین از مقدمه آهنگ سرای امید را می آوریم كه خوبست بعد از مطالعه دقیق نت و ریتم آن ، درس را از بر (حفظ ) اجرا كنید. در این صورت است كه می توانید حین نواختن ، به صدای ساز خود بهتر گوش دهید . و توجه خود را به حالت های اجرایی آن معطوف كنید ، تا هر چه زیباتر و روان تر آن را اجرا كنید.
توصیه می شود بعد از آنكه خوب درس را یاد گرفتید ، جملاتی كه تكرار دارند را ، یك بار تك سیم و یك بار واخوان یا بالعكس اجرا كنید. یا اینكه بعضی جملات را به دلخواه قوی ( فورته f )  یا ملایم ( پیانو p ) اجرا كنید.
{ البته باید بدانید كه در نت نمی توان تمام حالات موسیقایی را نشان داد و برای اجرای كامل تر و زیباتر باید در ابتدا به  اجرای استاد و یا معلم  خود توجه كنید.}

مقدمه این آهنگ را در همین مجموعه آموزشی و در ادامه ی درس ها به صورت كامل خواهیم آورد. 


                                                                                                    
                                                                                                       تالیف و تدریس محسن عاقل
                                                                                                      
www.mohsenaghel.blogsky.com 



* مطالب این بخش برگرفته از  وبلاگ www.mohsenaghel.blogsky.com نوشته آقای محسن عاقل می باشد.
هر گونه كپی برداری از مطالب این وبلاگ با ذكر منبع و نام آقای محسن عاقل بلا مانع است .          

نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 8 اردیبهشت 1390    | توسط: محسن عاقل    |    | نظرات()